Prawy pedał odkręca się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, a lewy — zgodnie z ruchem wskazówek zegara. To właśnie odwrotny gwint w lewym pedale najczęściej powoduje pomyłki. Do pracy zwykle wystarczy klucz płaski 15 mm albo imbus 6 lub 8 mm. Gdy pedał jest zapieczony, pomoże preparat penetrujący i dłuższy klucz.
Dlaczego pedały odkręca się w różne strony?
Na pierwszy rzut oka demontaż pedałów wygląda bardzo prosto. Wystarczy założyć klucz i odkręcić. Problem w tym, że oba pedały mają inne gwinty.
Prawy pedał, zamontowany po stronie łańcucha, ma zwykły prawy gwint. Lewy pedał ma gwint odwrotny. Takie rozwiązanie zmniejsza ryzyko, że pedały poluzują się podczas jazdy.
W praktyce wygląda to tak:
- prawy pedał odkręcasz przeciwnie do ruchu wskazówek zegara,
- lewy pedał odkręcasz zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Nie próbuj odkręcać obu pedałów w tę samą stronę. Możesz wtedy jeszcze mocniej dokręcić jeden z nich albo uszkodzić gwint w korbie.
W którą stronę odkręcać pedały?
Odkręcanie pedałów warto zacząć od sprawdzenia strony roweru i kierunku gwintu, aby nie dokręcić ich jeszcze mocniej. Możesz zapamiętać prostą zasadę: gdy rower stoi normalnie, oba pedały odkręca się w stronę tylnego koła.
| Pedał | Gdzie się znajduje? | Kierunek odkręcania |
|---|---|---|
| Prawy | Po stronie łańcucha i zębatek | Przeciwnie do ruchu wskazówek zegara |
| Lewy | Po stronie bez łańcucha | Zgodnie z ruchem wskazówek zegara |
Kierunek najlepiej sprawdzić, patrząc na pedał od zewnętrznej strony roweru. Jeśli element nie rusza, nie zwiększaj od razu siły. Najpierw upewnij się, że obracasz klucz we właściwą stronę.
Jakich narzędzi potrzebujesz?
W większości rowerów wystarczy jedno z dwóch prostych narzędzi:
- klucz płaski 15 mm,
- klucz imbusowy 6 lub 8 mm.
Rodzaj klucza zależy od budowy pedału.
Klucz płaski 15 mm
W wielu pedałach na osi znajduje się płaskie miejsce przeznaczone na klucz. Zwykły klucz 15 mm często wystarczy, ale musi zmieścić się między pedałem a ramieniem korby.
Wygodniejszy będzie specjalny klucz do pedałów. Jest cieńszy i ma dłuższą rękojeść. Dzięki temu łatwiej poluzujesz mocno dokręcony element.
Klucz imbusowy
Niektóre pedały nie mają miejsca na klucz płaski. Wtedy od wewnętrznej strony korby znajdziesz gniazdo na imbus.
Najczęściej pasuje klucz 6 lub 8 mm. Wsuń go do końca. Płytko osadzony albo źle dopasowany klucz może wyrobić gniazdo i utrudnić dalszą pracę.
Jak odkręcić pedały w rowerze krok po kroku?
Krok 1. Ustaw rower stabilnie
Najwygodniej pracować na stojaku serwisowym. Jeśli go nie masz, oprzyj rower o ścianę albo odwróć go na kierownicę i siodełko.
Rower nie może przesuwać się podczas naciskania na klucz. Przy mocno dokręconych pedałach potrzeba czasem sporo siły.
Krok 2. Sprawdź, który pedał jest prawy, a który lewy
Na osi pedału zwykle znajdziesz literę:
- R — pedał prawy,
- L — pedał lewy.
Oznaczenia mogą być małe albo przykryte brudem. Przetrzyj oś szmatką. Gdy liter nie widać, prawy pedał rozpoznasz po tym, że znajduje się po stronie łańcucha.
Krok 3. Ustaw korbę w wygodnej pozycji
Ramię korby ustaw poziomo albo lekko skieruj je do przodu. Wybierz taką pozycję, w której możesz mocno nacisnąć na klucz bez zahaczania dłonią o ramę.
Uważaj na zębatkę. Jej ostre zęby mogą skaleczyć rękę, gdy pedał nagle puści.
Krok 4. Załóż klucz
Klucz płaski załóż na spłaszczoną część osi pedału. Imbus włóż od wewnętrznej strony ramienia korby.
Narzędzie powinno siedzieć pewnie. Jeśli jest przekrzywione albo ma luz, popraw jego położenie przed użyciem siły.
Krok 5. Odkręć prawy pedał
Prawy pedał znajduje się po stronie łańcucha. Patrząc na niego od zewnętrznej strony roweru, obracaj klucz przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
Gdy poczujesz, że gwint puścił, odłóż klucz i wykręć pedał ręką.
Krok 6. Odkręć lewy pedał
Lewy pedał ma odwrotny gwint. Patrząc od zewnętrznej strony roweru, obracaj klucz zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
To właśnie przy lewym pedale najłatwiej o błąd. Gdy nie chce się ruszyć, jeszcze raz sprawdź kierunek.
Krok 7. Oczyść gwinty
Po zdjęciu pedałów przetrzyj gwinty suchą szmatką albo miękką szczotką. Usuń piasek, stary smar i ślady rdzy.
Przed ponownym montażem nałóż cienką warstwę smaru. Dzięki temu pedały nie zapieką się tak szybko i łatwiej odkręcisz je przy kolejnym serwisie.
Co zrobić, gdy pedał jest zapieczony?
Pedał może nie ruszać, jeśli od kilku lat nie był zdejmowany, został przykręcony bez smaru albo pojawiła się korozja. Czasem ktoś po prostu dokręcił go zbyt mocno.
Nie szarp kluczem od razu z całej siły. Najpierw spróbuj bezpieczniejszych sposobów.
Zastosuj preparat penetrujący
Nanieś preparat w miejsce, w którym oś pedału wchodzi w korbę. Poczekaj kilkanaście minut. Przy mocnym zapieczeniu środek może potrzebować więcej czasu.
Po odczekaniu ponownie spróbuj poruszyć pedał kluczem. Czasem pomaga lekkie poruszanie narzędziem w obie strony.
Użyj dłuższego klucza
Dłuższa rękojeść daje większą dźwignię. Możesz wtedy poluzować pedał bez tak mocnego naciskania.
Nie przedłużaj jednak klucza przypadkową, bardzo długą rurą. Zbyt duża siła może zerwać gwint, wygiąć narzędzie albo uszkodzić aluminiową korbę.
Uważaj z podgrzewaniem
Lekko ogrzany metal rozszerza się, dlatego w serwisach czasem podgrzewa się korbę. W domu ta metoda łatwo może wyrządzić więcej szkody niż pożytku.
Nie używaj palnika ani otwartego ognia. Wysoka temperatura może zniszczyć lakier, uszczelnienia, łożyska i elementy z tworzywa. Przy karbonowej korbie lepiej całkowicie zrezygnować z takiej próby.
Jeśli preparat i dłuższy klucz nie pomagają, oddaj rower do serwisu. Wymiana uszkodzonej korby będzie droższa niż samo odkręcenie pedału.
Jak odkręcić pedały bez specjalnego klucza?
Specjalny klucz nie zawsze jest potrzebny. Jeżeli na osi znajduje się spłaszczenie, spróbuj użyć zwykłego klucza płaskiego 15 mm.
Gdy pedał ma gniazdo od strony korby, wystarczy dobrze dopasowany imbus. Sprawdź, czy narzędzie wchodzi głęboko i nie ma luzu.
Nie używaj:
- kombinerek,
- luźnego klucza nastawnego,
- szczypiec zaciskowych,
- młotka i przecinaka.
Takie narzędzia łatwo ześlizgują się z osi. Mogą też zniszczyć jej krawędzie, porysować korbę albo zranić dłoń.
Najczęstsze błędy podczas odkręcania pedałów
Odkręcanie lewego pedału w złą stronę
Lewy pedał odkręca się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Gdy obracasz klucz w przeciwnym kierunku, jeszcze mocniej go dokręcasz.
Źle dopasowany klucz
Za duży klucz płaski może zsunąć się z osi. Zbyt mały imbus wyrobi gniazdo. Późniejsze odkręcenie pedału będzie wtedy znacznie trudniejsze.
Trzymanie dłoni blisko zębatki
Pedał często puszcza nagle. Jeśli ręka przesuwa się w stronę zębatki, łatwo o bolesne skaleczenie.
Ustaw klucz tak, aby naciskać od napędu, a nie w jego kierunku.
Użycie dużej siły bez sprawdzenia gwintu
Pedał nie rusza? Najpierw sprawdź kierunek. Dopiero później sięgnij po preparat penetrujący albo dłuższy klucz.
Montaż bez smaru
Suchy gwint szybciej koroduje i może się zapiec. Wystarczy cienka warstwa smaru, aby ograniczyć ten problem.
Jak ponownie zamontować pedały?
Przed montażem sprawdź oznaczenia L i R. Prawy pedał musi trafić na stronę łańcucha, a lewy na przeciwną stronę.
Na początek wkręcaj pedał palcami. Powinien obracać się lekko przez kilka pełnych obrotów. Jeśli od razu czujesz opór, wykręć go i ustaw ponownie. Pedał może wchodzić pod kątem.
Prawy pedał dokręcaj zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Lewy dokręcaj przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
Na końcu użyj klucza, ale nie dokręcaj pedałów z całej siły. Jeśli producent podaje konkretny moment dokręcania, zastosuj klucz dynamometryczny i trzymaj się tej wartości.
Kiedy lepiej pojechać do serwisu?
Nie każdy zapieczony pedał warto odkręcać samodzielnie. Pomoc mechanika przyda się szczególnie wtedy, gdy:
- pedał nie rusza mimo użycia preparatu,
- gniazdo imbusowe jest wyrobione,
- krawędzie osi zostały zaokrąglone,
- gwint w korbie jest uszkodzony,
- korba została wykonana z karbonu,
- pedał obraca się, ale nie wychodzi z korby.
Serwis ma długie klucze, imadło i narzędzia do naprawy gwintów. Mechanik może też ocenić, czy korbę da się uratować.
FAQ
Czy oba pedały odkręca się w tę samą stronę?
Nie. Prawy pedał odkręca się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, a lewy zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Dlaczego lewy pedał ma odwrotny gwint?
Odwrotny gwint zmniejsza ryzyko, że pedał poluzuje się podczas jazdy.
Jaki klucz pasuje do pedałów rowerowych?
Najczęściej potrzebny jest klucz płaski 15 mm albo imbus 6 lub 8 mm. Rozmiar zależy od modelu pedału.
Co zrobić, gdy pedał nie chce się odkręcić?
Sprawdź kierunek odkręcania, zastosuj preparat penetrujący i spróbuj użyć dłuższego klucza. Gdy pedał nadal nie rusza, oddaj rower do serwisu.
Czy trzeba smarować gwinty pedałów?
Tak. Cienka warstwa smaru chroni gwint przed korozją i zapieczeniem. Ułatwia też późniejsze odkręcenie pedałów.
Jak rozpoznać prawy i lewy pedał?
Na osi zwykle znajdują się litery R i L. Prawy pedał montuje się po stronie łańcucha, a lewy po przeciwnej stronie.